Vì sao khối lượng bóc tách từ ST-Bridge không phải là khối lượng thực tế

1Nhập STB có đủ để có khối lượng không?

ST-Bridge là định dạng tiêu chuẩn dùng để trao đổi thông tin trong lĩnh vực kết cấu công trình tại Nhật Bản, do Tiểu ban Thiết kế kết cấu của buildingSMART Japan ban hành. Định dạng này được xuất từ phần mềm tính toán kết cấu tổng hợp và nhập vào phần mềm BIM. Kết quả thiết kế kết cấu được chuyển thành khung kết cấu 3D mà không cần vẽ lại, vì vậy đây là điểm khởi đầu tốt.

Vấn đề nằm ở bước tiếp theo. Khi nhập STB, dựng khung kết cấu và chạy tự động bố trí cốt thép, màn hình hiển thị đầy đủ cốt thép và bảng khối lượng. Vì đã có con số, người dùng dễ cho rằng đó là khối lượng thi công. Video dưới đây cho thấy con số đó được tính trong phạm vi nào, bằng sơ đồ và màn hình thực tế của BuilderHub-R.

2Mô hình kết cấu chỉ thể hiện các cấu kiện chịu lực

STB được tạo ra từ tính toán kết cấu. Mục đích của tính toán kết cấu là kiểm tra công trình có chịu được tải trọng và động đất hay không, vì vậy mô hình chỉ gồm các cấu kiện chịu lực. Các cấu kiện không chịu lực hoặc ít ảnh hưởng đến kết quả tính toán chỉ được đưa vào như tải trọng, hoặc bị bỏ khỏi mô hình. Đối với thiết kế kết cấu, đây là cách làm đúng. Tuy nhiên, kết quả là một số cấu kiện thực tế có cốt thép lại không xuất hiện trong dữ liệu.

3Các điều kiện không có trên bản vẽ — được quyết định khi thi công

Hạng mục ④ trong video có tính chất khác. Đây không phải cấu kiện bị thiếu mà là điều kiện chưa được xác định. Tại nút giao cột – dầm, việc uốn móc đầu thanh để neo hay gắn bản neo đầu thanh thường do nhà thầu quyết định dựa trên biện pháp thi công và điều kiện công trường. Tùy theo lựa chọn, chiều dài neo và hình dạng cốt thép tại vùng neo sẽ khác nhau.

Vị trí nối cốt thép và phương pháp nối (nối chồng, hàn áp lực khí, nối cơ khí) cũng tương tự. Trước khi các quyết định này được cập nhật, khối lượng của cùng một cấu kiện vẫn khác với thực tế.

4Khối lượng thực tế được bóc tách từ mô hình toàn bộ

Tóm lại, có hai loại khối lượng. Khối lượng A là kết quả tự động bố trí cốt thép trong phạm vi dữ liệu thiết kế kết cấu. Khối lượng thực tế B là kết quả sau khi mô hình hóa toàn bộ các cấu kiện còn thiếu theo hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công (bản vẽ kết cấu và bản vẽ kiến trúc), xác định các điều kiện thi công như neo và nối, rồi tự động bố trí cốt thép. Kết quả A≠B ở cuối video có ý nghĩa như vậy.

Khối lượng A vẫn có giá trị sử dụng. Ở giai đoạn đầu khi thiết kế đang triển khai, khối lượng A giúp nắm trước quy mô khối lượng kết cấu và các vị trí dễ xảy ra xung đột. Tuy nhiên, con số đó là khối lượng ước tính sơ bộ, không phải khối lượng thực tế làm căn cứ đặt hàng và thanh quyết toán. Cần phân biệt rõ mỗi con số được dùng cho mục đích nào.

Khối lượng từ STB là điểm khởi đầu. Khối lượng thực tế chỉ có được sau khi bổ sung các cấu kiện còn thiếu và điều kiện thi công.

Sự khác nhau giữa các tiêu chuẩn tính khối lượng được trình bày riêng trong bài «Cùng một tòa nhà, hai khối lượng».

5Với BuilderHub-R

Phần tiếp theo giới thiệu sản phẩm của chúng tôi.

BuilderHub-R nhập ST-Bridge (2.0.2) để dựng khung kết cấu, và nhận diện bản vẽ 2D CAD để bổ sung các cấu kiện không có trong STB. Khi thêm hoặc chỉnh sửa cấu kiện, phần mềm tự động bố trí lại cốt thép theo tiêu chuẩn JIS và tính lại bảng khối lượng. Phần mềm cũng hỗ trợ thiết lập các cấu kiện đặc biệt như bản neo đầu thanh.

Tuy nhiên, việc bổ sung các cấu kiện còn thiếu không được thực hiện tự động. Mỗi công trình cần thời gian mô hình hóa theo bản vẽ. Sau khi đã dựng mô hình, khi thiết kế thay đổi, phần mềm có thể bố trí lại cốt thép và tính lại khối lượng với cùng các điều kiện đã thiết lập. Thông tin chi tiết có tại trang sản phẩm BuilderHub-R.