Quy định bắt buộc áp dụng BIM tại Việt Nam: những thay đổi từ ngày 01/7/2026

1Ngày 01/7/2026, ba cấp văn bản thay đổi cùng lúc

Pháp luật xây dựng Việt Nam gồm ba cấp: luật, nghị định và thông tư. Điểm đặc biệt của lần thay đổi này là cả ba cấp được thay thế trong cùng một ngày. Nếu đọc một cấp theo văn bản cũ, kết luận sẽ khác đi.

2Đối tượng áp dụng: công trình xây mới cấp II trở lên, không phân biệt nguồn vốn

Khoản 1 Điều 8 Nghị định 217 quy định công trình xây mới từ cấp II trở lên áp dụng BIM kể từ giai đoạn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc Báo cáo kinh tế – kỹ thuật. Nghị định cũ có kèm điều kiện “dự án nhóm B trở lên”, và điều kiện này đã được bỏ. Dự án vốn tư nhân cũng thuộc đối tượng khi vượt ngưỡng cấp công trình.

Người quyết định đầu tư có thể quyết định không áp dụng đối với dự án theo tuyến, dự án tại khu vực có tính chất đặc thù và dự án có yêu cầu bảo đảm bí mật nhà nước. Cấp công trình xác định theo Bảng 2 Phụ lục II Thông tư 34 — vượt một trong sáu tiêu chí (chiều cao, số tầng, tổng diện tích sàn, nhịp, chiều sâu và số tầng ngầm) là cấp II. Lưu ý riêng tổng diện tích sàn trên 10.000 ㎡ đã đủ điều kiện cấp II, nên nhà chung cư quy mô vừa hoặc nhà xưởng thấp tầng vẫn có thể thuộc đối tượng.

3Phải nộp gì: IFC, và mô hình phải có những nội dung nào

Khoản 3 Điều 8 quy định chủ đầu tư của công trình thuộc đối tượng, ngoài hồ sơ trình thẩm định, có trách nhiệm nộp dữ liệu BIM cho cơ quan chuyên môn về xây dựng. Định dạng và nội dung như sau.

• Định dạng — chuẩn mở IFC hoặc định dạng mở khác phù hợp với tính chất công trình. Nghị định cũ yêu cầu “nộp đồng thời định dạng gốc và IFC 4.0”; nghị định hiện hành lấy IFC làm mặc định và chỉ yêu cầu định dạng gốc khi cần đối chiếu
• Nội dung — vị trí và hình dạng không gian ba chiều của công trình, kích thước chủ yếu của các bộ phận chính, và phương án kết nối hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài công trình. Mục cuối là nội dung mới
• Điều kiện của định dạng gốc — khi được yêu cầu, tệp gốc phải giữ nguyên tham số, cấu trúc đối tượng và thuộc tính của mô hình

Khoản 5 Điều 8 cũng liệt kê cơ quan chuyên môn sử dụng dữ liệu BIM như thế nào trong thẩm định: vị trí, hình khối, kích thước chủ yếu; phương án kiến trúc, kết cấu chính; tổ chức không gian, hệ thống kỹ thuật; kiểm tra sự tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn; và kiểm tra xung đột kỹ thuật cùng trích xuất các chỉ tiêu chủ yếu. Kiểm tra xung đột và chỉ tiêu khối lượng đã được ghi rõ là nội dung thẩm định.

Khi cơ quan quản lý đủ điều kiện hạ tầng, mô hình BIM được sử dụng thay thế hồ sơ thiết kế dưới dạng giấy và có giá trị pháp lý tương đương.

Điểm b khoản 5 Điều 8. Nội dung đã được thể hiện đầy đủ, chính xác trong mô hình thì không phải nộp bản vẽ giấy. Điều kiện kèm theo là “cơ quan đủ điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, nhân lực và hệ thống công nghệ”.

Ngoài ra còn hai nghĩa vụ. Đối với dự án đầu tư công, công trình cấp I trở lên thì chủ đầu tư phải thiết lập và vận hành Môi trường dữ liệu chung (CDE); và sau khi hoàn thành, chủ đầu tư phải cập nhật mô hình BIM hoàn công vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng.

4Điểm tiếp xúc với cơ quan quản lý đã thay đổi

Theo nghị định cũ, cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định thiết kế và danh mục hồ sơ nộp được quy định thành điều khoản. Nghị định 217 không còn điều khoản này. Theo Điều 41, chủ đầu tư tự thực hiện thẩm định đối với bước thiết kế được triển khai ngay trước khi lựa chọn nhà thầu. Điểm tiếp xúc với cơ quan quản lý được chuyển sớm hơn, về bước thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi.

5Phân chia lĩnh vực và mức độ chính xác được quy định ở văn bản nào

Nghị định 217 không phân chia BIM theo lĩnh vực, chỉ dùng cụm từ “cấu kiện chính”. Văn bản duy nhất liệt kê theo lĩnh vực là Quyết định 258/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 17/3/2023. Trong yêu cầu tối thiểu của tệp tin BIM, văn bản này nêu hình dạng không gian ba chiều các kết cấu chính và hệ thống đường ống điều hòa, thông gió, cấp thoát nước thành các mục riêng. Kết cấu là mục thứ nhất.

Mức độ chính xác được quy định tại Chương 4 Quyết định 348/QĐ-BXD của Bộ Xây dựng, hướng dẫn chung áp dụng BIM. LOD 200 là mô hình giai đoạn thiết kế cơ sở với số lượng, kích thước tương đối và vị trí gần đúng, dùng để ước tính; LOD 300 là mô hình chính xác về số lượng, kích thước, hình dạng và vị trí, và hướng dẫn ghi rõ mô hình LOD 300 “phải cung cấp đủ thông tin để bóc tách khối lượng dự toán”. Muốn bóc tách khối lượng thì cần LOD 300.

Phương pháp và biểu mẫu bóc tách khối lượng được quy định tại Phụ lục VI Thông tư 13/2021/TT-BXD: bảng tổng hợp BẢNG 6.1 và bảng chi tiết BẢNG 6.2, kèm quy tắc đo bóc và quy tắc trừ đi cho bê tông, ván khuôn và cốt thép. Các biểu mẫu này không phải hồ sơ nộp cơ quan quản lý, mà là biểu mẫu theo quy định dùng trong thẩm định của chủ đầu tư, đấu thầu và hợp đồng.

6Ý nghĩa đối với kết cấu và khối lượng

Từ đây là quan điểm của chúng tôi. Đề nghị đọc tách biệt với phần sự kiện ở trên.

Quy định yêu cầu hai mức. Mô hình nộp cho cơ quan quản lý cần đến vị trí, hình dạng ba chiều và kích thước chủ yếu; khối lượng dùng với chủ đầu tư và trong đấu thầu phải đạt độ chính xác LOD 300. Để đáp ứng cả hai bằng một mô hình, cách ngắn nhất là thu hẹp phạm vi vào kết cấu chính mà pháp luật nêu đầu tiên, và trong phạm vi đó dựng đúng kích thước, vị trí theo bản vẽ.

BIM 258-S, phần mềm chúng tôi phát triển cho thị trường Việt Nam, đi theo trình tự đó. Tên sản phẩm lấy từ Quyết định 258, và dòng sản phẩm phân chia theo cách phân chia của Quyết định 258. Phần mềm đọc bảng thống kê cấu kiện và bản vẽ mặt bằng của bản vẽ kết cấu 2D, tự động dựng mô hình khung kết cấu, và bóc tách khối lượng bê tông, ván khuôn từ chính mô hình đó. Xuất biểu mẫu theo Phụ lục VI Thông tư 13 dự kiến tháng 12/2026, xuất IFC dự kiến đầu năm 2027. Chúng tôi ghi rõ chức năng đang có và chức năng sắp có.

Quy định đã phân chia lĩnh vực, và kết cấu là lĩnh vực thứ nhất. Sản phẩm cũng phát triển theo trình tự đó.

Chi tiết sản phẩm tại trang sản phẩm BIM 258.